Hasta odası temizlik planı: günlük temizlik, taburculuk sonrası oda ve banyo

Planın içeriği: SKS ne istiyor?

SKS Hastane setine göre hastane alanları ile zemin ve yüzeylerin temizlik ve dezenfeksiyon açısından risk düzeyleri belirlenmeli; bu risklere göre hastanenin tüm alanlarını kapsayan bir temizlik ve dezenfeksiyon planı oluşturulmalıdır. Planda alan ve yüzey bazında risk düzeyi, kullanılacak malzeme ve ekipman, temizlik sıklığı ve işi kimin yapacağı yer almalı; kurallar enfeksiyon kontrol komitesince onaylanmalıdır ^[1].

Aynı standart, temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerinin kontrol edilmesini ve temizlik personeline alanların temizlik kuralları ve temizlik maddelerinin kullanım özellikleri konusunda eğitim verilmesini ister ^[1]. Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği'ne göre enfeksiyon kontrol ekibi hastane temizliği dahil destek hizmeti alanlarını yılda iki kez denetler ^[2].

Hasta odasının günlük temizliği

CDC kılavuzu, yatak korkuluğu, komodin ve zemin gibi kritik olmayan çevresel yüzeylerin düzenli olarak (ör. günlük), döküntü olduğunda ve gözle görülür kirlendiğinde temizlenmesini önerir ^[3]. Günlük temizlikte temizden kirliye ve yukarıdan aşağıya doğru çalışmak, kirliliğin temiz yüzeylere taşınmasını önler.

• Yatak korkuluğu, yatak kontrol paneli ve çağrı butonu
• Yatak üstü masa, komodin ve dolap kapakları
• Kapı kolu, elektrik düğmeleri ve priz kapakları
• Lavabo, batarya, klozet, sifon kolu ve tutunma barı
• Zemin: köşeler ve yatak altı dahil, en son

Taburculuk sonrası oda temizliği

Önceki hastası belirli bir mikroorganizmayı taşıyan odaya yatırılan hastanın aynı mikroorganizmayı edinme olasılığı yaklaşık iki kat yüksektir ^[4]. Bu nedenle hasta taburcu olduğunda oda, günlük temizlikten daha kapsamlı bir temizlikle bir sonraki hastaya hazırlanır.

Taburculuk temizliğinde günlük listedeki yüzeylere ek olarak yatak ve şilte yüzeyi, refakatçi koltuğu, perde ve paravan, dolap içleri ve banyonun tamamı ele alınır. Temaslı izolasyon gerektiren hastaların odasında kurumun izolasyon odası temizlik protokolü uygulanır.

Hasta banyosu ve giderler

Hasta banyosu sürekli nemli kalan ve en yoğun kullanılan alandır. Lavabo, duş ve yer giderlerinde biriken organik tabaka hem koku kaynağıdır hem de mikroorganizmaların barındığı yerdir. Bağımsız bir hastane çalışmasında lavabo numunelerinde antibiyotik direnç genlerinin probiyotik temizlikte dezenfektana göre daha düşük olduğu bulunmuştur ^[5].

Giderler düzenli olarak bakım altına alınmalı, armatürler ve tutunma barı her gün silinmelidir. Klozet fırçası ve kova gibi banyo ekipmanı oda ekipmanından ayrı tutulmalıdır.

Mop, kova ve bez yönetimi

CDC kılavuzu, hasta odalarında kullanılan paspas solüsyonunun her üç hasta odasında bir ve en geç 60 dakikada bir değiştirilmesini önerir ^[3]. Kirlenmiş paspas ve bez, temizlenmiş yüzeylere mikroorganizma taşır.

• Her oda için temiz bez; bez kirlendiğinde değiştirilir
• Paspas solüsyonu her üç odada bir ve en geç 60 dakikada bir yenilenir
• Banyo ve oda ekipmanı ayrı tutulur
• Kullanılan mop başlıkları ve bezler günlük yıkanır ve kurutulur

Probiyotikli ürünler planın neresinde?

Probiyotikli ürünler hasta odası zemini, sık dokunulan yüzeyler, hasta banyosu, giderler, koridor ve ortak alanlar gibi kritik olmayan yüzeylerde günlük temizlik ürünü olarak kullanılabilir. Bağımsız randomize çalışmada yoğun bakım dışı servislerde probiyotik temizlik hastane enfeksiyonlarını önlemede dezenfektanla temizlik kadar etkili bulunmuştur ^[6].

Probiyotikli ürünlerin hangi alanlarda ve hangi sıklıkta kullanılacağına enfeksiyon kontrol komitesi karar verir. Yüksek riskli alanlarda, kan ve vücut sıvısı bulaşında ve izolasyon odalarında kurum protokolündeki dezenfeksiyon adımları aynen uygulanır.

Sık sorulan sorular

Hastane temizlik planında neler bulunmalı?

SKS'ye göre plan, alan ve yüzey bazında risk düzeyini, kullanılacak malzeme ve ekipmanı, sıklığı ve sorumluyu içermeli ve enfeksiyon kontrol komitesince onaylanmalıdır.

Paspas suyu ne sıklıkla değiştirilmeli?

CDC kılavuzu, hasta odalarında paspas solüsyonunun her üç hasta odasında bir ve en geç 60 dakikada bir değiştirilmesini önerir.

Taburculuk temizliği günlük temizlikten nasıl ayrılır?

Taburculuk temizliğinde günlük temizlik yüzeylerine ek olarak yatak ve şilte yüzeyi, refakatçi koltuğu, perde, paravan, dolap içleri ve banyonun tamamı temizlenir. Önceki hastadan kalan bulaş riski yaklaşık iki kat olduğu için bu adım ayrıca planlanmalıdır.